گفتگو

عفت زارع مهنه

در روزگاری که علم، مرز نمی‌شناسد و اندیشه‌های اثرگذار از دل دانشگاه‌ها به جهان راه می‌یابند، نام استادانی می‌درخشد که دانش را با دغدغه انسانی و نگاه جهانی پیوند می‌زنند. این عضو هیأت علمی دانشگاه بین‌المللی امام رضا، از جمله چهره‌های الهام‌بخشی است که سال‌ها پژوهش، آموزش و تأمل علمی او امروز به عنوان دومین کتاب وی در قالب اثری ارزشمند از سوی یکی از معتبرترین ناشران علمی جهان، انتشارات بین‌المللی اشپرینگر، به ثمر نشسته است.
انتشار کتاب «سهم پایدار فراگیری مادام‌العمر؛ توانمندی اذهان»، نه‌تنها افتخاری علمی برای نویسنده آن، بلکه مایه مباهات جامعه دانشگاهی و نمادی از حضور اندیشه ایرانی در گفت‌وگوی علمی جهانی است. گفت وگوی کوتاه ما با دکتر «افسانه غنی زاده» ، بهانه‌ای است برای آشنایی نزدیک‌تر با اندیشه‌ها، دغدغه‌ها و مسیر علمی استادی که با قلمی روشن و ذهنی پویا، سهمی ماندگار در ترویج فراگیری مادام‌العمر و ارتقای نام دانشگاه بین‌المللی امام رضا در عرصه علم جهانی ایفا کرده است.
* ایده اصلی این کتاب شما چیست و چه دغدغه‌ای پشت نگارش آن داشتید؟
ـ این کتاب، کاوشی ژرف و روشنگر درباره قدرت دگرگون‌ساز فراگیری مادام‌العمر در قرن بیست‌ویکم و عصر دیجیتال است؛ عصری که با «مدرنیته سیال» شناخته می‌شود. در این اثر، تلاش کرده‌ام نشان دهم که چگونه یادگیری مداوم می‌تواند ذهن را توانمند و زندگی فردی و اجتماعی را متحول کند.
*کتاب به چه جنبه‌هایی از یادگیری می‌پردازد؟ 
ـ این کتاب سه مرحله از یادگیری در انسان را در بر می‌گیرد: آموزش کودکان، آموزش بزرگسالان، آموزش سالمندان. در این مسیر، به ابعاد گوناگون یادگیری از جمله: هیجانی، انگیزشی، شناختی، فراشناختی، نگرشی، اجتماعی و پارادایمی پرداخته ام.
*منظور از پارادایم‌های آموزشی در این کتاب چیست؟ 
ـ مجموعه‌ای از پارادایم‌های نوآورانه مانند: آموزش پایدار، آموزش مبتنی بر صلح و آرامش، آموزش ارزش ‌محور، آموزش دموکراتیک، آموزش فراگیر، پداگوژی انتقادی، آموزش مبتنی بر کاوش و پرسش، آموزش شهروندی، آموزش شخصیت‌محور، آموزش در فضای باز و آموزش مبتنی بر مکان که هریک جداگانه تشریح شده است. این رویکردها تلاش می‌کنند یادگیری را انسانی‌تر، عمیق‌تر و معنادارتر کنند.
*جایگاه فناوری و سواد دیجیتال در این اثر چیست؟ 
ـ بخشی از کتاب به سواد دیجیتال و پیشرفت‌های فناورانه در جهان سیال امروز اختصاص دارد؛ جایی که یادگیری، تنها محدود به کلاس و کتاب نیست و توانایی استفاده سنجیده و انتقادی از فناوری، بخش جدایی‌ناپذیر فراگیری مادام‌العمر به‌شمار می‌آید.
*چه موضوعی این کتاب را برای خوانندگان و پژوهشگران متمایز می‌کند؟
 ـ این اثر، هم یک منبع آموزشی جامع برای فرایند یادگیری است و هم مرجعی علمی برای پژوهشگران. در پایان هر فصل نیز پرسش‌ها و نکات تأمل‌برانگیزی مطرح شده تا خواننده نه‌فقط اطلاعات جدید بگیرد، بلکه به تفکر شخصی، تجربه‌سازی و معنابخشی به یادگیری خود نیز دعوت شود.
*بفرمایید که انتشار این کتاب در انتشارات اشپرینگر چه اهمیتی دارد؟
ـ انتشارات اشپرینگر، یکی از معتبرترین ناشران علمی جهان است که آثار علمی برجسته را پس از داوری دقیق منتشر می‌کند. انتشار این کتاب در این انتشارات بین‌المللی، به معنای قرار گرفتن دستاوردهای علمی استاد دانشگاه بین المللی امام رضا در دسترس پژوهشگران سراسر جهان و ارتقای نام دانشگاه در عرصه علم جهانی است.
 کتاب حاضر در یازده فصل و۳۵۳ صفحه در آوریل۲۰۲۶ (اردیبهشت۱۴۰۵) به صورت نسخه الکترونیک و چاپی در دسترس قرار می گیرد. لینک دسترسی به کتاب:  ttps://link.springer.com/book/۹۷۸۳۰۳۲۲۰۳۱۴۴